W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Szczegółowe informacje znajdują się w POLITYCE PRYWATNOŚCI I WYKORZYSTYWANIA PLIKÓW COOKIES. X
Dzisiaj jest 10 grudnia 2019 | Imieniny: Danieli, Julii, Eulalii

Aktualności

Historia ORP Batory

2019-12-03

Zbudowano je z myślą o podniebnych gigantach, a trafiły na pokładpolskiego „bata” na przemytników. Słynny przedwojenny kuterpościgowy ORP „Batory” napędzany był potężnymi silnikami V12produkowanymi przez fabrykę Maybacha. Alkohol, narkotyki, broń i sacharyna. Do tego handel ludźmi i przemyt w obiestrony. Ceny towarów w Polsce i Wolnym Mieście Gdańsku znacznie sięróżniły. Utrzymanie 147 kilometrów dopiero co odzyskanego wybrzeżawymagało od międzywojennej Polski nie tylko zbudowania i utrzymania flotywojennej, ale także stworzenia mechanizmów oraz narzędzi umożliwiającychskuteczną walkę ze szmuglem, który przynosił polskiemu skarbowi państwawielomilionowe straty. Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku największymproblemem polskiego fiskusa był rozwinięty na skalę przemysłowąi międzynarodową przemyt alkoholu. Rozkwit przemytniczych fortun,ulokowanych w większości w Gdyni, napędzała prohibicja (utrzymująca się do1931 roku w Finlandii i do 1933 roku w USA). Mimo międzynarodowychkonwencji i porozumień o współpracy policyjnej i celnej, spirytus przeciekał przez polskie granice i to w milionach litrów. Przemycali szwedzcy rybacy,małe statki, czyli tak zwane trampy i całkiem duże jednostki. Zaokrętowany,często za pomocą pomp gdyńskiej straży pożarnej, wysokoprocentowy alkoholtrafiał na Bermudy i Bahamy a stamtąd do USA. Prawdziwą plagą były szybkiemotorówki i stare ścigacze torpedowe, które z alkoholem kursowały doSkandynawii i na Litwę.Takie jednostki, będące w większości własnością przemytniczej legendy Gdynikapitana Zygmunta Tulei, rozwijały nawet 22–32 węzły, czyli prędkości,z którymi sprzęt polskich celników i pograniczników po prostu sobie nie radził.Nic dziwnego, że Straż Graniczna musiała szybko się „uzbroić”. Podjęto decyzję o budowie nowoczesnych jednostek pływających: kutra pościgowegoi trzech motorówek patrolowych. Początkowo zakładano, że kuter wybudujestocznia w Modlinie w kooperacji ze stoczniami włoskimi. Zagraniczny partner projektu zaproponował projekt płaskodennej jednostki, którą wyposażonow silniki pościgowe. Taki kadłub nie nadawał się jednak na Bałtyk, zaś silniki –mocne i szybkie, ale paliwożerne – nie spełniały założonej przez stronę polskąniezbędnej ekonomiki eksploatacji. Na wysokości zadania stanął zespółinżynierów pod kierownictwem Aleksandra Potyrały, który stworzył 23-metrowykadłub o nowatorskiej konstrukcji stalowo-duraluminiowej. Kuter uzbrojonow dwa karabiny maszynowe „Maxim” na uniwersalnych podstawach, żebymożna z nich było korzystać również przy strzelaniu przeciwlotniczym orazwyposażono w radiostację i bardzo mocny reflektor. W kadłubie przewidzianoteż specjalnie wzmocnione miejsce pod montaż działka.Silniki ze sterowcaW fabryce Maybacha we Friedrichshafen zamówiono dwa potężne,dwunastocylindrowe silniki o mocy 550 KM, które wyposażono w tzw.autorewers i sprzęgła. Silniki „Batorego” były jedną z odmian wielopaliwowychsilników V-12, stosowanych między innymi w słynnym sterowcu LZ-127„Graf Zeppelin”. Pięć motorów podniebnego olbrzyma (długość 236,6 m)przystosowano do spalania zarówno paliwa ciekłego, jak i gazu. W przypadkuokrętu taki zabieg nie był potrzebny.Wystarczał im benzol – paskudna mieszanka węglowodorów uzyskiwana zapomocą specjalnej technologii z gazu w koksowniach i gazowniach.Największą zaletą benzolu było podnoszenie liczby oktanowej benzyn, stądbył on do lat 30. XX wieku istotnym dodatkiem do benzyn lotniczychi samochodowych. Często dodatkowo mieszano go też z alkoholem.ORP „Batory” zabierał na pokład 1,4 tony tego paliwa umieszczonegow dwóch zbiornikach głównych i dwóch rezerwowych. Podstawowym silnikiem„marszowym” był trzeci – nieporównywalnie bardziej ekonomiczny –sześciocylindrowy silnik wysokoprężny Maybacha o mocy 175 KM, stosowanywtedy masowo przez koleje Deutsche Reichsbahn.

Ucieczka do Szwecji

ORP „Batory” wszedł do służby 23 czerwca 1932 roku. Stacjonował na Helu,rozwijał maksymalną prędkość 24,3 węzła i w pierwszym okresie służby nosiłbanderę marynarki handlowej. Jego obecność na polskim wybrzeżu znacznieograniczyła rozmiar przemytu. Duża moc silników Maybacha kapitalniesprawdziła się 1 października 1939 roku, kiedy to zmobilizowany „Batory”,wcześniej transportujący rannych z walczącego Oksywia na Hel, przedarł siędo Szwecji. Tam pozostał do 1945 roku. Po powrocie do kraju i kapitalnymremoncie nadal strzegł polskiej granicy morskiej, która teraz miała już 440 kmdługości. W 1954 roku, podczas kolejnego remontu, pożegnano wysłużoneponad 20-letnią pracą silniki Maybacha, a pięć lat później jednostkę skreślonoz listy floty Wojsk Ochrony Pogranicza. Przez kilka kolejnych lat „Batory” tułałsię po Wiśle i Zalewie Zegrzyńskim jako jednostka szkolna, aby ugrzęz–nąćw porcie na Żeraniu. Tam oczekiwał na złomowanie i tam też zatonął. Wtedy wydarzył się cud. Za sprawą oficerów weteranów ponownie trafił do MarynarkiWojennej. Zabrano go na Hel i wmurowano jako pomnik na nabrzeżu bazy 9.Flotylli Obrony Wybrzeża. Trzy lata po jej likwidacji zabytkowy okręt trafił doMuzeum Marynarki Wojennej. Wyremontowany jest teraz gwiazdą ekspozycjiplenerowej muzeum. Kto wie? Może gdzieś i kiedyś uda się odnaleźć choćbybloki pasujących do niego silników?Bartosz Gondek – historyk, dziennikarz motoryzacyjny

Przed nami okres gorączkowych przygotowań do świąt Bożego Narodzenia
Czasami czujemy się wypaleni pracą na etacie jednak nie wszyscy mamy dość odwagi aby stworzyć własny biznes od podstaw
Jeśli właśnie zakupili Państwo lub dopiero zamierzają nabyć swoje upragnione "M" lub dom to na pewno równolegle rozważacie w jaki sposób umeblować własne "4 kąty"
Wychodząc na przeciw temu hasłu, redakcja TVEXPO przyjrzała się naszym rodzimym producentom żywności
Już jakiś czas temu musieliśmy odwiesić do szaf stroje kąpielowe i krótkie spodenki

Zboża ozime: Jak widać w tych już zimowych dniach dużo się dzieje
Doskonalenie i wdrażanie innowacyjnych technologii produkcji rolnej, techniki rolniczej i uprawy roślin to ważne wyzwanie, przed którym stoi polskie rolnictwo
Zbiory kukurydzy na ziarno są zakończone
Rolnicy coraz częściej rezygnują z tradycyjnej płużnej oraz bezpłużnej uprawy roli i sięgają po innowacyjne technologie w zakresie polowej produkcji roślinnej, w tym Mzuri Pro-Til
Choć zbiory roślin okopowych czy kukurydzy oraz uprawki przedsiewne są już zakończone, nie oznacza to końca pracy
Pogoda Warszawa z serwisu

Patronat
  • Polskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców: www.izbaprzedsiebiorcow.pl

  • Polskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców: www.izbaprzedsiebiorcow.pl


  • Polskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców: www.izbaprzedsiebiorcow.pl